قطع دو طرفه اندام فوقانی موجب ناتوانی های متعددی در انجام بسياری از فعاليت های روزمره هم چون پوشيدن لباسها، نظافت شخصی، استحمام، خوردن غذا، مديريت امور خانه، استفاده از لوازم اداری، وسايل عمومی و ابزار و استفاده از خودرو در فرد می شود. متأسفانه تعداد زيادی از بازماندگان جنگ تحميلی که در حال حاضر هر دو اندام فوقانی آنها قطع شده است، در اثر مين و تله های انفجاری دچار آسيب شده اند. در اين مطالعه 103 نفر از جانبازان مبتلا به قطع دو طرفه اندام فوقانی از سراسر کشور طی يک برنامه درمانی در چابهار به مدت سه روز مورد ويزيت تخصصی ارتوپدی، توانبخشی، داخلی و روانشناسی قرار گرفتند. اطلاعات دموگرافيک جانبازان نيز توسط پرسشنامه ای که روايی و پايايی آن تأييد شده بود، ثبت گرديد. 102 نفر از جانبازان ويزيت شده مرد بوده اند. اين جانبازان در زمان مجروحيت بطور متوسط 5/20 سال سن داشته اند؛ ميانگين سن ايشان در هنگام ويزيت10 ± 5/37 سال و سن زمان مجروحيت در ايشان بين 8 تا 61 سال بوده است. بيش از نيمی از جانبازان (4/61%) در هنگام مجروحيت کمتر از 20 سال سن داشته اند و تنها 6 درصد از اين عزيزان در هنگام قطع اندام 30ساله يا بيشتر بوده اند. 2/52% از جانبازان قطع اندام در سطح انگشتان يا مچ دست داشته، 2/40% قطع در سطح آرنج يا ساعد بوده و در ساير افراد قطع دو طرفه بالای آرنج وجود داشت. مين شايعترين علت قطع عضو جانبازان بوده و 69% از موارد قطع دوطرفه اندامهای فوقانی را شامل می گرديد. خمپاره (13%)، توپ (6%) و ترکش (6%) از ديگر علل قطع اندام بودند. در ميان اين جانبازان يک نفر پيش از آغاز جنگ تحميلی دچار آسيب شده بود؛ 4/62 درصد از قطع اندامها مربوط به دوران جنگ تحميلی می شد و 6/36 درصد از اين افراد در سالهای پس از جنگ در اثر يادگارهای انفجاری دوران جنگ، هر دو اندام فوقانی خود را از دست داده بودند. تعداد زيادی از اين جانبازان دارای مجروحيت همزمان در سر و صورت (7/41%)، چشمها (67%) و گوشها (4/54%) داشته و بيش از نيمی از اين عزيزان در تنه و اندام تحتانی خود نيز دچار مصدوميت شده بودند. اگرچه جنگ تحميلی به پايان رسيده ولی مين و مهمات جنگی عمل نکرده برجای مانده از اين جنگ، همچنان فرزندان اين مرز و بوم را به ويژه در استانهای مرزی تهديد کرده و ناتوانی های بيشماری را سنين پايين برای اين قربانيان بی گناه به ارمغان می آورد.
عراقی زاده حسن، معصومی مهدی، مديريان احسان، سروش محمدرضا، قطع دو طرفه اندام فوقانی ناشی از مين و مواد منفجرنشده باقی مانده از جنگ تحميلی انجمن مهندسی توانبخشی ایران، 1386; 1 (30) :32-39